Lost Soul - "Atlantis: The New Beginning" (2015)

Nad Lost Soul w tzw. późnym okresie zaczęło krążyć fatum. Wrocławski zespół w niedługim czasie wypuścił dwa genialne albumy, po których mogło zabraknąć tchu od ilości zachwytów na nich występujących; tymczasem, promo tych materiałów nie należało do najbardziej okazałych (mówiąc bardzo oględnie), składy sypały się jak domki z kart (tu wracamy do zbyt wysokich oczekiwań co do kariery), a klamrę tych wszystkich niepowodzeń przypieczętował spóźniony album z okazji 20-lecia zespołu, pt. "Genesis: XX Years Of Chaoz". Spore zatrzęsienie przeciwności jednak nie zniechęciło (jeszcze) lidera Lost Soul przed następnym albumem, choć zmuszony on został odbudować skład z kolejnymi, nowymi ludźmi - obok Jacka Greckiego, z poprzedniej ekipy ostał się tylko Czajnik. Do grupy zawitali Marek Gołaś (druga gitara) oraz Jonathan Garofoli (perkusja), a piąty longplay zatytułowany "Atlantis: The New Beginning" został wydany dopiero w 2015 roku. Jak się później miało okazać, było to preludium końca zespołu.

Po dwóch petardach, trudno było oczekiwać, że zespół Greckiego powtórzy szczyt poprzedników i zaskoczy po raz trzeci - nie pomagała w tym również rotacyjność składów. Być może limit wspaniałych płyt przez ok. 10 lat aktywności sięgnął już u nich (niego) zenitu, mimo że ogólnie Lost Soul złym wydawnictwem nie splamił się nigdy, ale co do "Atlantis: The New Beginning" mam najwięcej obiekcji spośród całości dyskografii tego zespołu. Nie będę dłużej owijał w bawełnę, do albumu przekonywałem się kilka dobrych lat i nawet przez pryzmat inności od poprzednich longów spora część decyzji na nim podjęta nie do końca mnie przekonywała. Obecnie oczywiście potrafię z niego czerpać przyjemność, aczkolwiek nadal są na nim kwestie, które nie dają spokoju. 

Cóż, jeśli wcześniej Jackowi na wyrost zarzucano przerost formy nad treścią, tak tutaj nie sposób się z tymi opiniami nie zgodzić - w pewnych fragmentach pomysłów wręcz upchano pod korek i nie wszystkie z nich potrafią wybrzmieć. A skoro już wywołałem temat brzmienia to trzeba to nieco doprecyzować. Kumam zamysł na produkcję, która nie jest tak sterylna jak na "Immerse In Infinity" i ma za zadanie łączyć profesjonalną obróbkę z podziemną surowizną, ale w sytuacjach, gdy bywa gęsto, wiele detali zwyczajnie umyka z muzyki. Zdarza się, że na krążku naraz dzieje się tak dużo, że w partiach gitarowych ginie czytelność, perkusja przy blastach brzmi jak strzelanie z kapiszonów, a ilość chórów, klawiszy i inwokacji osłabia brutalność oraz odwraca uwagę od interesujących zagrywek tradycyjnego instrumentarium. W skrócie, produkcji "Atlantis" zbytnio nie dopasowano.

Do minusów gdzieś na dalszym planie dopisałbym także behemothowość muzyki. Owszem, są motywy, gdzie Lost Soul pokazuje grupie Adama Darskiego jak powinien wyglądać death/black w technicznej i pompatycznej odsłonie, ale są motywy, gdzie w wykonaniu Lost Soul na przekór wypada to blado, niczym kalka z Nergala i spółki. Pomiędzy zaletami i wadami lokuje się wokal Jacka Greckiego, który od czasów albumu nr 4 został wyraźnie zmodyfikowany. Wcześniejszy, vaderowy growl zastąpił siłowy wokal w stylu - nie zgadniecie! - Pana Darskiego. Wypada to jednak całkiem nieźle, zarówno growle jak i wrzaski nadają podniosłości i mocy muzyce, mimo że przez tę zmianę trudno uwolnić się od częstych porównań do Behemotha. Jak już jesteśmy przy black metalu, to tak, składowa ta jest obecna u Lost Soul bardziej niż kiedykolwiek. Na płycie znalazła się więc pokaźna ilość podczerniałych riffów, klawiszy i ogólnego klimatu (nie mam na myśli konceptu o tytułowej Atlantydzie), które nie kolidują przesadnie z deathową częścią i - mimo wszystko - wykorzystując je lepiej niż w przeszłości.

Zdecydowanie najwięcej podniety wywołuje na "Atlantis" prawie-końcówka płyty. W "Perihelion", "False Testimony", "Frozen Volcano" oraz tytułowcu jazda z blastami, czad zawarty w wirtuozerskich solówkach oraz wspomniana, inna oprawa brzmieniowa i klimatyczna, obrazują nowe spojrzenie na patenty, którymi Lost Soul wcześniej czarował, a jednocześnie jest w nich ogromny powiew świeżości i geniuszu, przez co w jakimś stopniu podtytuł nowego początku znajduje swoje uzasadnienie. Z pierwszej połowy i środka, warto wyróżnić "Hypothelemus" (pomimo cringe'owego wprowadzenia i śpiewnych wstawek, kawałek może nawet imponować brutalnością), "The Next Generation" (zaskakująco bujający), "Aqueous Ammonia", "Vastitas Borealis" oraz "Ravines Of Rapture" (głównie solo, za które heavy metalowe kapele dałyby się pokroić), aczkolwiek w nich zdarzają się już dłużyzny, budowanie klimatu na siłę oraz rozpraszające chóry. Najgorzej wypada "Unicornis", w którym podniosły śpiew, zarówno męski jak i żeński, przekracza granicę wytrzymałości i sprawia, że kawałek brzmi... dość odpustowo. Inaczej ma się sprawa z trzema bonusami. Zazwyczaj nie skupiam się nad taką zawartością zbyt mocno, tak w tym przypadku "Red Giant", "Sonidos Del Apocalipsis" oraz "Supernovae" dorównują lepszym utworom z podstawowej wersji pod względem wytrzepania i bogactwa motywów, dlatego zdecydowanie warto dać im szansę.

Jako całość, "Atlantis: The New Beginning" nastręcza sporo problemów w ocenie. Z jednej strony, album imponuje rozmachem, ale podchodzi do tematu jeszcze inaczej niż poprzednie płyty i wprowadza dużo nowych akcentów; z drugiej, momentami część z tych zmian więcej zaburza w odbiorze niż wprowadza sensownego, a bardziej podziemne brzmienie zbyt mocno przykrywa ozdobniki w muzyce. Wiadomo, nawet w takiej, nie do końca oszlifowanej, formie nie przeszkodziło to w dostarczeniu kilku kompozycji, które ociekają geniuszem (wszak to Lost Soul), ale od takiego wizjonera jak Jacek Grecki można było oczekiwać nieco więcej. Czy to więcej nadejdzie, tego prawdopodobnie się nieprędko dowiemy. Wkrótce po premierze "Atlantis", skład zespołu znów się posypał, by kilka lat później scenariusz się powtórzył, a głównodowodzący zdecydował się zostawić zespół, wypuszczając w 2020 roku przedostatni, oficjalny materiał Lost Soul pt. "Forgotten Past", na którym wylądował zbiór demówek z wczesnych lat działalności. Ostatni, oficjalny album również został zapowiedziany, ale dalej go ni widu ni słychu...

Ocena: 6,5/10

(kawka dla "Trochę Subiektywizmu...")

[English version]

A curse from which there was no escape began haunted Lost Soul in the so-called late period. The Wrocław-based band had released two brilliant albums in a relatively short span of time, enough to leave one breathless from the sheer amount of praise they received; meanwhile, the promotion of these records was far from spectacular (to put it very mildly), line-ups were collapsing like houses of cards (bringing us back to those excessively high expectations regarding their career), and the whole string of misfortunes was capped off by a belated 20th-anniversary album, "Genesis: XX Years Of Chaoz". This considerable accumulation of setbacks did not (yet) discourage Lost Soul mastermind Jacek Grecki from making another album, although he was forced to rebuild the line-up with yet another batch of new musicians - apart from Jacek, only Czajnik remained from the previous incarnation. Marek Gołaś (second guitar) and Jonathan Garofoli (drums) joined the group, while the fifth full-length, "Atlantis: The New Beginning", was not released until 2015. As it later turned out, this was a prelude to the end of the band.

After two absolute bangers, it was difficult to expect Grecki's band to replicate the heights of its predecessors and pull off a third surprise - the constant rotation of musicians certainly did not help either. Perhaps the limit of great albums has already reached their (his) zenith over the course of about 10 years of activity, even though Lost Soul has never been stained by a bad release, but I have the most reservations about "Atlantis: The New Beginning" out of the entire discography of this band. I will not mince words, it took me several good years to convince to this record, and even when viewed through the prism of its differences from the previous full-lengths, many of the decisions made here did not entirely convince me. I can obviously enjoy it nowadays, although there are still certain things about it that continue to bother me.

Well, if Jacek was previously accused - perhaps somewhat prematurely - of putting form before substance, then it's difficult not to agree with those claims here. In some passages, there are simply too many ideas crammed into the music, and not all of them are able to properly shine through. And since I have already brought up the production, this needs a little clarification. I get the idea behind a production that is not as sterile as on "Immerse In Infinity", attempting to combine professional polish with underground rawness, but whenever things get dense, many of the details simply disappear from the music. At times, so much is happening at once that the guitars lose their clarity, the blast beats sound like cap-gun fire, while the sheer amount of choirs, keyboards and invocations weakens the brutality and distracts from the interesting riffs played by the traditional instrumentation. In short, the production of "Atlantis" was not particularly well suited to the music.

Somewhere further down the list of drawbacks, I would also put the music's Behemoth-ness. Yes, there are patterns where Lost Soul shows Adam Darski's band how technical and pompous death/black metal should be done, but there are also moments where Lost Soul's take on it comes off rather pale, like a copy of Nergal & co. Somewhere between the strengths and weaknesses sits Jacek Grecki's vocal performance, which was noticeably altered from album no. 4 onwards. The earlier Vader-esque growl was replaced with a more forceful vocal style in - you will never guess! - the vein of Mr. Darski. It actually works quite well, though: both the growls and screams add grandeur and power to the music, even if the change makes it difficult to escape frequent comparisons to Behemoth. Since we are already on the subject of black metal, yes, this element is more prominent in Lost Soul than ever before. The album consequently contains a considerable amount of blackened riffs, keyboards and an overall atmosphere (I am not referring to the concept revolving around the Atlantis), which do not clash excessively with the death metal component and, despite everything, are utilized more effectively than in the past.

By far the biggest thrill on "Atlantis" comes from the almost-end of the album. In "Perihelion", "False Testimony", "Frozen Volcano" and the title track, the blast-beat assault, the sheer punch packed into the virtuosic solos, as well as the aforementioned different sound and atmospheric approach, demonstrate a fresh perspective on the patterns that Lost Soul had previously worked their magic with. At the same time, there is an enormous breath of freshness and genius in these songs, meaning that, to some extent, the new beginning subtitle actually finds its justification. From the first half and the mid of album, "Hypothelemus" deserves a mention (despite its cringe-worthy intro and melodic inserts, the song can actually impress with its brutality), as does "The Next Generation" (surprisingly groovy), "Aqueous Ammonia", "Vastitas Borealis" and "Ravines Of Rapture" (mainly for the solo, one that heavy metal bands would kill to have). That said, these tracks already contain some unnecessary stretches, forced atmosphere-building and distracting choirs. The worst track is "Unicornis", where the lofty singing, both male and female, crosses the line of endurance and makes the song sound... rather kitschy. The three bonus tracks are a different story. I normally do not pay too much attention to such material, but in this case "Red Giant", "Sonidos Del Apocalipsis" and "Supernovae" match the better songs from the standard edition in terms of sheer craziness and richness of motifs, so they are definitely worth checking out.

As a whole, "Atlantis: The New Beginning" is a rather difficult album to rate. On the one hand, the record impresses with its scale, takes a different approach than the previous albums and introduces plenty of new accents; on the other, some of these changes occasionally do more to disrupt the listening experience than to add anything meaningful, while the more underground-oriented production buries the musical embellishments a little too deeply. Naturally, even in such a not-quite-polished form, this did not prevent the band from delivering several compositions shocking with genius (after all, this is Lost Soul), but a visionary like Jacek Grecki could have been expected to deliver a little more. Whether that more will ever arrive is something we probably will not find out anytime soon. Shortly after the release of "Atlantis", the band's line-up fell apart once again, only for the same scenario to repeat itself a few years later, and the mastermind decided to leave the band. In 2020, Lost Soul released their penultimate official release, "Forgotten Past", consisting of a collection of demos from the band's early years. A final official album was announced as well, but it's still not visible on the horizon...

Rating: 6,5/10