Contrastic - "Mamun" (2020)

Po takiej płycie jak "Contrastic", nie dziwię się, że zespół zamilkł na długie lata. W swojej niszy album był doskonały, natomiast na ogólne zrozumienie ludu trudno tu było liczyć. Z tego względu, zakładać można było dwie opcje; albo zespół będzie konsekwentnie klepał swoje i docierał do koneserów, albo pozamiata arcy-odważną płytą i przepadnie jako ekstrawagancka ciekawostka. No i Czesi, jak to wielu po nowatorskim dla metalu albumie, zapadli się pod ziemię, a zapamiętali ich nieliczni - szkoda, bo ich debiut pozostawił za sobą przepotężny niedosyt na kontynuację. Podobnie jednak do wielu wielu innych, po ponad dekadzie Czesi skusili się na reaktywację, ale nie chodziło im o nudne wspominki starych, dobrych czasów. W 2014 roku wydali całkiem udaną epkę "Jařmo", a 6 lat później drugi longplay "Mamun", po którym... nie słychać, żeby zespół opuściła kreatywność. W przeciwieństwie do (zbyt) dużej ilości sentymentalnie wykalkulowanych, post-reunionowych albumów, Czesi wysmażyli album jak gdyby czas się dla nich praktycznie nie zatrzymał.

Z wielką przyjemnością przychodzi mi pochwalić tenże album, bo powrotne krążki starszych panów zazwyczaj nie wzbudzają we mnie tylu pozytywnych emocji co "Mamun". W porównaniu do płyty sprzed 20 (!) lat, Czesi nie nagrali jej zwyczajnej kontynuacji, stworzyli longplay pełen kapitalnych pomysłów, a w paru miejscach trochę poszli na przekór temu co znaliśmy z debiutu. Dalej jest to hybryda grindcore'a, technicznego death metalu, elektroniki i awangardy/progresji, ale podejście do klimatu, melodii, brzmienia i mieszania tak wielu przegródek odbiega od przyjętych standardów oraz różni się od jedynki. Mniej tu funkujących gitar, produkcja jest bardziej salkowa, zespół w większości przerzucił się na swój ojczysty język, ale nie oznacza to, że muzyka straciła na sile, wyobraźni i oryginalności. 

Żeby była jasność, tak jak gra Contrastic to nadal nie gra prawie nikt. Styl Czechów wciąż kipi od pomysłów, tym razem zawiera on jeszcze odważniejsze melodie (powtarzam już to któryś raz, ale znów, skojarzenia z wesołymi momentami Lykathea Aflame i !T.O.O.H.! nasuwają się same), śmiało wtrąca nieekstremalne dodatki (popowe wokalizy, przemowy, spokojne wstawki na gitarze, klawiszowe mini-sola itd.), a także nie brak mu mocy godnej debiutantów. Co więcej, "Mamun" mimo trwania krótkich 24 minut ciągle odkrywa przed słuchaczem coś nowego, niespodziewanego. To nie jest materiał, z którego od razu wyłapuje się wszystkie detale. Ogarnięcie całości "Mamun" zajmuje kilka porządnych odsłuchań nim krążek odsłoni swoje liczne ozdobniki, a satysfakcja jest tym większa im więcej się z nim obcuje. Jednocześnie, jego hitowość i melodyjność powoduje, że nie jest się w ten materiał ciężko wgryźć.

Jak zwykle, nie byłoby to możliwe bez patentów na kawałki, które każą do siebie wracać. W tym zbyt krótkim zestawieniu najbardziej rozkładają mnie na łopatki: czaderski "Oni", w którym za jakość riffów zarówno stonerowe, jak i progresywne kapele mogłyby się dać pokroić, wprowadzający w eksperymentalną chłostę i zawierający muzyczne wstawki rodem z XX międzywojennego "Na Márách", odjechane i mocno rozbudowane, a zarazem brutalne i zadziwiająco ładne melodycznie "Tenkrát Na Severu", "Tarvas Maniacus", "Košile" i "Služebně Staršì Nacista", a także największy odjazd z płyty, czyli "Homoheresy", w którym znajdują się takie skrajności jak kościółkowa modlitwa, vocodery, progresywne pasaże w stylu Opeth, gęste blastowanie i... nic co mogłoby się wzajemnie zakłócać. U Contrastic tak różne elementy są bardzo sprawnie i zmyślnie poukładane, natomiast wszelkiego popisywania się czy zacierania brutalności również się w ich muzyce nie uświadczy. Pomimo tylu przeskoków, "Mamun" zupełnie nie męczy.

Take powroty zza grobu przyjmuje się więc z pełną otwartością. Czesi z Contrastic nagrali materiał na miarę kultowego debiutu, a przy tym nie wykonali jego kalki i drugi raz bardzo pozytywnie zaskoczyli, tworząc nietuzinkową porcję ekstremalnego metalu. Wiadomo, po tylu latach debiutu przeskoczyć się nie dało, "Mamun" mógłby być ogólnie dłuższy, a pozbycie się wysokiego werbla trochę boli, to jednak wszystko niuanse, które zachwytów nad zawartością drugiego pełniaka Contrastic nie zacierają. Wspominałem przy okazji jedynki, że taki album jak tamten nagrywa się raz w życiu; w przypadku "Mamun", choć jego styl w wielu aspektach się od poprzednika różni, sprawa wygląda bardzo podobnie.

Ocena: 9/10

(kawka dla "Trochę Subiektywizmu...")

[English version]

After an album like "Contrastic", I'm not surprised that the band went silent for many years. Within its niche, the album was magnificent, but expecting it to find widespread appeal was a long shot. There were two possible scenarios; either the band would keep doing its thing and reach a dedicated audience of connoisseurs, or it would blow everyone away with an outrageously unique record and then disappear, remembered only as an extravagant curiosity. As it turned out, the Czechs, like so many bands after releasing an album that broke new ground in metal, vanished without a trace, and only a handful of people remembered them. It's a shame, because their debut left us desperately wanting more. Like so many others, however, they eventually reunited after more than a decade, but this wasn't about boringly reminiscing about the good old days. In 2014, they released the rather successful ep "Jařmo", followed six years later by their second full-length, "Mamun", after which... there was little sign of their creative spark having faded. Unlike the (far too) many post-reunion albums calculated to appeal to nostalgia, the Czechs have created an album as if, for them, time had practically never stopped.

I'm genuinely delighted to praise this album, because comeback records by older musicians rarely stir up as many positive emotions in me as "Mamun" does. Compared to the album released 20 (!) years ago, the Czechs haven't simply recorded a straightforward continuation of their debut. Instead, they've created a full-length packed with brilliant ideas, occasionally going against the grain of what we knew from their first record. It's still a hybrid of grindcore, technical death metal, electronics, and avant-garde/progressive elements, but its approach to atmosphere, melody, sound, and the blending of so many different musical ingredients departs from established conventions and sets it apart from the debut. There are fewer funky guitar parts, the production has a more rehearsal-room feel to it, and the band have switched predominantly to their native language. However, none of this means that the music has lost any of its power, imagination or originality.

To be clear, hardly anyone plays music quite like Contrastic. The Czechs' style is still bursting with ideas, this time featuring even bolder melodies (I've made this comparison several times already, but once again, associations with the more cheerful moments of Lykathea Aflame and !T.O.O.H.! come naturally). The band is also not afraid to weave in elements from outside the extreme genre - ranging from pop-style vocal parts, spoken-word segments, and gentle guitar interludes to brief keyboard solos. And on top of all that, there is an immense surge of energy, as if the Czech musicians were only just making their debut. What's more, despite its only 24 minutes, "Mamun" keeps revealing something new and unexpected to the listener. This isn't the kind of material whose every detail becomes apparent on the first listen. It takes several proper spins to fully get to grips with the album and uncover its many faces, and the more time you spend with it, the more rewarding the experience becomes. At the same time, its catchiness and melodic appeal make it surprisingly easy to get into.

As always, none of this would be possible without those songwriting patterns that keep drawing you back for another listen. In this all-too-short selection, the tracks that knock me off the most are the kick-ass "Oni", with riffs that stoner and progressive bands alike would kill for; "Na Márách", which introduces the listener into an experimental mixture and features musical passages straight out of the interwar period of the 20th century; "Tenkrát Na Severu", "Tarvas Maniacus", "Košile" and "Služebně Staršì Nacista" are wild and highly elaborate, yet simultaneously brutal and surprisingly melodically beautiful.; and, finally, the album's most mind-bending trip, "Homoheresy". The latter features such extremes as a church prayer, vocoders, progressive passages in the vein of Opeth, dense blast beats, and... absolutely nothing that clashes with anything else. Contrastic arrange such disparate elements with remarkable skill and ingenuity, while their music contains neither gratuitous showing off nor any attempt to dilute its brutality. Despite all the stylistic shifts, "Mamun" never becomes tiring.

This is exactly the kind of reunion that deserves to be welcomed with open arms. The Czechs from Contrastic have recorded an album worthy of their cult debut, yet they've avoided simply copying it and managed to surprise us all over again with an unconventional dose of extreme metal. Naturally, after so many years, surpassing their debut was never really an option. "Mamun" could have been longer, and the loss of that high-pitched snare sound stings a little, but these are minor quibbles that do nothing to diminish the brilliance of Contrastic's second full-length. When discussing the debut, I mentioned that an album like that is something you record only once in your lifetime. With "Mamun", despite the many ways in which its style differs from that of its predecessor, much the same can be said.

Rating: 9/10