Vader - "Litany" (2000)

Pasmo sukcesów po wydaniu "Black To The Blind" szybko wzmogło apetyt na jego następcę, a gdy go wydano Vader wyrósł na międzynarodowego giganta ekstremalnego metalu, który jest nie do zdarcia. Tak jak wcześniej, pomogły w tym liczne koncerty i konsekwencja lidera (z tym zresztą Vadera się powszechnie utożsamia), a także kolejne mini-wydawnictwo z 1998 roku, czyli przedsmak pełniaka pt. °Kingdom°. W przypadku owego "Litany", czwarty raz z rzędu imponowało, że zespół był w stanie pracować na bardzo wysokich obrotach i żadne potknięcia mu nie straszne (pokroju produkcji z "Black To The Blind"...), ale przy tak zawadiackim tempie działania trudno było jednak przypuszczać, że grupa Petera kolejny raz zmiecie (amerykańską) konkurencję w pył. Olsztynianie na krążku z 2000 roku stworzyli jeden ze swoich najlepszych materiałów w dyskografii.

Mianem najlepszego Vadera zazwyczaj określa się "De Profundis", zaraz po nim ląduje "Litany" właśnie. Czwarty pełniak przynosi bowiem zaskakujący skok jakościowy, poprawę produkcji (zaraz doprecyzuję) oraz większą ilość vaderowych hitów niż mieliśmy poprzednim razem. "Litany" również idzie o krok dalej pod kątem brutalności - tempa bywają uderzająco okrutne niczym konflikty zbrojne. Porównanie militarne nie padło jednak przypadkowo, bo taka tematyka i wojenne wstawki zawitały do muzyki i wcześniejszych, okultystycznych lyrików, zaś sam Piotr Wiwczarek zyskał drugi pseudonim Generała. Urozmaicenie to udane, bo znakomicie podkreśla rzeź w muzyce i - używane z umiarem - nie wybija tutaj z rytmu. O tym, że na "Litany" pełno rozpoznawalnego dla Vadera, prostego riffownia (często z tremolo, a jak!), brutalnego i finezyjnego bębnienia (Docent momentami przechodzi samego siebie), slayerowskich solówek, przebojowości, charakterystycznego wokalu Petera oraz death/thrashowej dynamiki, nie trzeba się dłużej rozwodzić - wszystkie te składowe na czwórce są wyraźnie obecne i nie miały prawa wyparować.

Forma zespołu po raz kolejny była zjawiskowa, czego potwierdzenie uderza już w pierwszym kawałku. Na samiuteńkim początku nie sposób jednak pominąć... produkcji. Tak specyficznie wysuniętej na przód stopy perkusyjnej nie osiągnął żaden inny zespół (wiem, mocne słowa), choć u Vadera błyskawicznie idzie się do tego zabiegu przekonać, a jak wspominałem, Docent na "Litany" zaprezentował kosmiczny poziom perkusyjny - posłuchajcie jak precyzyjne jest gęste blastowanie w jego wykonaniu. Co ciekawe, "Litany" to nie tylko same blasty, a kawał hiciarskiej, bardzo angażującej i bezwzględnej muzyki - poza tym, wróciło mięsko w gitarach. Ilość charakternych oraz obrazujących klasę Vadera utworów na "Litany" jest bardzo wysoka. Przykładem niechaj będą "Xeper", "Wings", "The One Made Of Dreams" (ultra-brutalność i wpadające w ucho wersy z prostym powtarzaniem frazy I am), "A World Of Hurt" (to ten wspomniany moment, gdzie Docent przechodzi samego siebie), "The Word Made Flesh" (tutaj też), tytułowiec oraz "The Calling".

Większych minusów nie dopatrzyłem się na tej płycie. Zespołowi na dobre wyszło (ponowne) nagrywanie w Gdyni, z muzyki bije świeżość i nadludzka forma, a styl Vadera rozpoznaje się w mig. Okej, nowa wersja "The Final Massacre" z "The Ultimate Incantation" jest średnio potrzebna (nie lepiej było wrzucić coś z "Kingdom"?), a wyrazistość utworów lekko ustępuje tej z "De Profundis", aczkolwiek to wszystko niuanse, które nie przekładają się na jakkolwiek znaczącą krytykę. Nie bez przyczyny wspominałem, że "Litany" uchodzi za drugi najlepszy longplay w dyskografii Vadera.

"Litany" to jedna z najpopularniejszych płyt Vadera i trudno się dziwić takiej postaci rzeczy - dzięki niej olsztyński zespół wbił się do mainstreamu (sic!) na dobre. Zespół Petera pokazał, nie pierwszy zresztą raz, że można stworzyć death metal pełen blastów i brutalności, a zarazem obsadzić go w bardzo chwytliwe i hiciarskie patenty. To sprawiło, że grupą zaczęli interesować się ludzie spoza tematu, a zainteresowanie Vaderem drastycznie podskoczyło, mimo utrzymywania ekstremalnych ram. "Litany" jest zatem drugim po "De Profundis" powodem, by całkowicie skumać fenomen i potęgę Vadera.

Ocena: 9,5/10

(kawka dla "Trochę Subiektywizmu...")

°Kingdom° to kolejna warta uwagi epka, wydana pomiędzy "Black To The Blind" a "Litany". Na niej znajdziemy trochę powtórek z poprzednich płyt, wersji alternatywnych (podpisanych jako mixy) oraz utwory napisane specjalnie pod to mini-wydawnictwo. O ile "Anamnesis" znalazł się na późniejszych wydaniach "Black To The Blind" jako bonus (tak jak pierwotnie zakładano), tak "Creatures Of Light And Darkness" i "Kingdom" to już kompozycje specjalnie nagrane z myślą o tej epce. Jako uzupełnienie materiału źródłowego oczywiście warto całość sprawdzić.

[English version]

The successes following the release of "Black To The Blind" quickly whetted the appetite for its successor, and by the time it was released, Vader had become an indestructible international extreme metal giant. As before, this was achieved by numerous concerts and the leader's consistency (which is what Vader is widely identified with), as well as another mini-release in 1998, a foretaste of the full-length album °Kingdom°. In the case of "Litany", for the fourth time in a row, it was impressive that the band was able to work at a very high speed and not be afraid of any missteps (like the production on "Black To The Blind"...), but with such a ferocious pace, it was difficult to imagine that Peter's group would once again blow the (American) competition to dust. On "Litany", the Olsztyn band created one of their best material in their discography.

"De Profundis" is usually considered Vader's best, followed closely by "Litany". The fourth full-length brings a surprising leap in quality, improved production (I'll clarify it soon), and more Vader hits than last time. "Litany" also goes a step further in terms of brutality - the tempos can be strikingly cruel, like armed conflicts. The military comparison isn't accidental, however, as such themes and wartime interludes have made their way into the music and earlier, occult lyrics, and Piotr Wiwczarek himself earned a second nickname, The General. This variation is successful, as it brilliantly emphasizes the brutality in the music and - used sparingly - doesn't disrupt the rhythm here. There is no need to elaborate on the fact that "Litany" is full of Vader's recognizable, simple riffing (often with tremolo, of course!), brutal and sophisticated drumming (Docent outdoes himself at times), slayerish solos, catchiness, Peter's characteristic vocals and death/thrash dynamics - all these components are clearly present on the "Litany" and had no right to evaporate.

The band's form was once again phenomenal, a fact immediately evident in the first track. However, at the very beginning, it's impossible to ignore... the production. No other band has achieved such a distinctively forward-facing kick drum (I know, strong words), although with Vader, you'll get used to it quickly. And as I mentioned, Docent demonstrated a cosmic level of drums on "Litany" - listen to the precision of his dense blast beats. Interestingly, "Litany" isn't just about blast beats, but a piece of hit-oriented, highly engaging and uncompromising music - besides, the flesh in guitars have returned. The number of distinctive tracks on "Litany" is very high, reflecting Vader's class. Examples include "Xeper", "Wings", "The One Made Of Dreams" (ultra-brutality and catchy lines with the simple repetition of the phrase I am), "A World Of Hurt" (that aforementioned moment where Docent outdoes himself), "The Word Made Flesh" (also here), the title track, and "The Calling".

I couldn't find any major flaws on this album. The band benefited from recording in Gdynia; the music exudes freshness and superhuman form, and Vader's style is instantly recognizable. Okay, the new version of "The Final Massacre" from "The Ultimate Incantation" isn't really necessary (wouldn't it have been better to include something from "Kingdom"?), and the expressiveness of the songs is slightly inferior to that of "De Profundis", although these are small nuances that don't come into any significant criticism. It's not without reason that I mentioned that "Litany" is considered the second-best album in Vader's discography.

"Litany" is one of Vader's most popular albums, and it's hardly surprising - by this release, the Olsztyn band broke into the mainstream (sic!) for a very long time. Peter's band demonstrated, not for the first time, that it's possible to create death metal full of blast beats and brutality, while also infusing it with catchy and hit-worthy techniques. This led to the group becoming more and more interesting to those outside the genre, and interest in Vader jumped very high, despite maintaining an extreme style. "Litany" is therefore the second reason, after "De Profundis", to fully understand the phenomenon and power of Vader.

Rating: 9,5/10

°Kingdom° is another noteworthy ep, released between "Black To The Blind" and "Litany". It features a few reprises from previous albums, alternate versions (named as mixes), and tracks written specifically for this mini-release. While "Anamnesis" appeared on later editions of "Black To The Blind" as a bonus track (as originally intended), "Creatures Of Light And Darkness" and "Kingdom" were compositions recorded specifically for this ep. As a complement to the source material, it's certainly worth checking out.