Bolt Thrower - "Those Once Loyal" (2005)

Trochę ubolewam nad tym, że "Honour, Valour, Pride" zyskał większą aprobatę wiele lat po swojej premierze niż w momencie wydawania go, ale szybko też idzie sobie uświadomić taką a nie inną postać rzeczy - kilka ikonicznych albumów w dorobku i zmiany na stanowisku wokalisty mało kiedy są przyjmowane z otwartymi ramionami, nawet gdy muzyka jest wciąż świetna. W każdym razie, mniej owocne czasy nie zniechęciły Bolt Thrower do dalszej aktywności, a z Davem Ingramem za mikrofonem pograli oni całkiem długo, bo 6 lat. Po wydaniu siódemki, zespół twórczo również nie próżnował i tworzył kolejne, nowe numery. Aż tu nagle, bęc... do kapeli w 2004 roku powrócił Karl Willetts. Była to oczywiście bardzo dobra wiadomość, z jednej strony z powrotem zawitał najlepszy frontman Bolt Thrower; z drugiej, to właśnie z nim dokończono materiał na ósmy (i jak się później okazało, ostatni) longplay, który wydano już rok później, a zatytułowano "Those Once Loyal". Mimo pokaźnego katalogu, ta płyta również zapisała się jako jedna z najważniejszych w dyskografii tej brytyjskiej grupy.

Trzeba przyznać, że ciekawa przypadłość, gdy późny album w dyskografii zespołu uchodzi za nie mniej ważny od klasyków z lat triumfu death metalu, do którego bohaterowie recenzji się przyczynili. Ponownie, na "Those Once Loyal" brytyjska grupa nie poszukuje na siłę nowej twarzy, a jednak wyciska ze swoich markowych patentów kolejne, boltthrowerowe hiciory, w których ilość pomysłów na riffy, ciężar, melodie i wojenny klimat są zatrważające. Na bank, nie pomylicie tego repertuaru z albumami z przeszłości, co przy wyniku ósmej płyty imponuje jeszcze mocniej. Przewaga ponad poprzednimi dwoma albumami dotyczy również bardzo prostej kwestii - zanikła ospałość "Honour, Valour, Pride" i "Mercenary", a wróciła energia, po której słychać, że każdy dźwięk podczas tworzenia "Those Once Loyal" jarał samych twórców. Całość jest więc żwawsza (mimo że walcowania też nie brakuje), każdy utwór zawiera kapitalne motywy zakorzeniające się na długo w pamięci, nie brakuje miazgi czy bujnięcia, melodie doskonale uzupełniają ciężar, Karl ryczy do mikrofonu jeszcze lepiej niż wcześniej (jego growl stał się niższy, ale nie stracił na czytelności), za to bas Jo Bench jest wyrazisty jak... nigdy! Aspekty produkcyjne pozostawiam za oczywiste, bo tutaj wiadomym było, że będzie pełen wypas i nikt nie przedobrzy w żadną ze stron.

Utwory... noo, tutaj jest co wymieniać i do czego wzdychać. Na powitanie ląduje "At First Light", który zdradza na jak wysokim szczeblu (ponownie) znalazł się Bolt Thrower. Dostajemy niesamowity ładunek energii, miazgę w średnich tempach, świetne, dopasowane melodie i prawdziwy oddech wojny, który niszczy wszystko w swoim zasięgu. Większej ilości hiciorów oczywiście nie ma się co z lupą dopatrywać - one lecą jeden po drugim. "Last Stand Of Humanity", "Entrenched", "Salvo", tytułowiec, "Granite Wall", "Anti-Tank (Dead Armour)" upchane są po brzegi zajebistymi, nośnymi riffami, młodzieńczą mocą (na chwilę nie patrzymy na wiek muzyków), klasowym groovem, przejmującymi melodiami i wyśmienitą dynamiką, a co najlepsze, żaden z nich nie powiela ogranych patentów i bez problemu idzie je rozróżnić na tle starszych szlagierów. Z tej płyty pochodzi również "The Killchain" - najbardziej klikalny kawałek w historii Bolt Thrower, a przy tym wizytówka zespołu dlaczego osiągnął on sukces i stał się tak ważny dla death metalowego nurtu. Na końcu wylądował za to bardzo wymowny "When Cannons Fade", który poza wyjątkowo osowiałą melodią gitar, jest zwieńczeniem kariery perkusisty Martina Kearnsa, jak i... samego zespołu. Czas pokazał, że były to ostatnie nagrania tego muzyka oraz Bolt Thrower jako grupy.

Rzadko kiedy tak się trafia, by ósmy longplay w dorobku kapeli mógł stawać na równi z klasyką. W przypadku Bolt Thrower takie zjawisko miało miejsce, a kwintet - obok Death - zapisał się jako jeden z najrówniejszych i najbardziej spójnych jeśli chodzi o poziom dyskografii z death metalowych gigantów. "Those Once Loyal" pozwala szybko pojąć potęgę Bolt Thrower, a jednocześnie wciąga on na długie godziny i pokazuje, że z pozornie ogranego stylu dało się wycisnąć jeszcze więcej. Nie dziwi też, że ósemka może uchodzić za tą ulubioną - jak wspominałem, w każdym momencie bije z niej moc i świeżość. W następnych latach, zespół wyraźnie zwiększył koncertowanie, próbował tworzyć nowy materiał, ale przez dużą ilość tras, grupa traciła impet i nie była zadowolona z tworzonego przez siebie, następnego materiału - szybko został on odrzucony. Szanse na kolejny krążek przekreśliła również śmierć perkusisty Martina Kearnsa w 2015 roku, po której zespół uznał, że dalsza aktywność nie ma sensu. Szkoda więc, że "Those Once Loyal" okazał się ostatnim longplayem w dorobku Bolt Thrower; po drugiej stronie, tak pięknie dyskografię domknąć potrafił mało kto jak oni. Przy ośmiu płytach w dorobku robi to tym większe wrażenie.

Ocena: 10/10

(kawka dla "Trochę Subiektywizmu...")

Na otarcie łez, w 2016 roku, pojawił się Memoriam, zespół współtworzony przez 2/5 starej ekipy Bolt Thrower, czyli Karla Willettsa i Andy'ego Whale'a. Jak łatwo się domyśleć, grupa pod tym szyldem kontynuowała znane nam brzmienia z macierzystej kapeli. Niestety, tak wysokiego poziomu nie udało się tu utrzymać, a wręcz po większości ich płyt słychać, że mogłyby one zepsuć wysoki poziom dyskografii Bolt Thrower, gdyby z jakiegoś powodu wylądowałyby pod starą nazwą.

[English version]

I somewhat regret that "Honour, Valour, Pride" received greater approval many years after its release than it did at the time it was first released. Still, it doesn't take long to understand why things turned out that way - a back catalogue featuring several iconic albums and a change of vocalist are rarely welcomed with open arms, even when the music remains excellent. In any case, these less colorful times didn't discourage Bolt Thrower from carrying on, and with Dave Ingram behind the microphone, they remained active for quite a while - six years, to be precise. After releasing their seventh album, the band did not remain creatively idle; they continued to work, crafting further new tracks. And then, out of nothing... Karl Willetts came back to the band in 2004. Naturally, this was fantastic news. On the one hand, Bolt Thrower had regained their finest frontman; on the other, it was with him that they completed the material for their eighth (and, as it later turned out, final) full-length album, released just a year later under the title "Those Once Loyal". Despite the band's already impressive catalogue, this album went on to establish itself as one of the most important releases in their discography.

It must be admitted that it's an interesting phenomenon when a late-career album in a band’s discography is considered no less significant than the classics from the triumph of death metal - a genre to which the subjects of this review themselves contributed. Once again, on "Those Once Loyal", the British outfit makes no desperate attempts to reinvent itself, yet manages to squeeze another batch of trademark bangers out of its tried-and-tested formula. The sheer number of ideas packed into the riffs, the sheer heaviness, the melodies and the unmistakable wartime atmosphere are simply staggering. Make no mistake, you won't confuse this material with anything from their earlier albums, which makes the achievement all the more impressive for an eighth record. There's also a very straightforward improvement over the previous two albums: the sluggishness of "Honour, Valour, Pride" and "Mercenary" has disappeared, replaced by an energy that makes it clear just how much the musicians themselves were fired up by every note they played while creating "Those Once Loyal". The whole album is therefore more lively (although there's still plenty of crushing heaviness), every track contains outstanding motifs that stay with you for a long time, there's no shortage of sheer devastation or infectious groove, the melodies complement the heaviness perfectly, Karl sounds even better than before (his growl has become deeper without losing any of its clarity), while Jo Bench's bass is more prominent than... ever! I'll take the production aspects as a given, since it was obvious from the outset that everything would sound absolutely top-notch, with no risk of anyone overdoing things in either direction.

The songs... well, there's plenty to go through here and plenty to rave about. The album kicks off with "At First Light", which immediately reveals just how high Bolt Thrower have (once again) risen. We're treated to an incredible surge of energy, crushing mid-tempo heaviness, fantastic melodies that fit perfectly and a genuine breath of war that lays waste to everything in its path. There's no need to go hunting for more hits with a magnifying glass, of course - they just keep coming, one after another. "Last Stand Of Humanity", "Entrenched", "Salvo", the title track, "Granite Wall" and "Anti-Tank (Dead Armour)" are packed with brilliant, infectious riffs, youthful vigour (let's forget about the musicians' age for a moment), class-A groove, catchiness and remarkable dynamics. Best of all, not a single one of them simply takes familiar patterns, and each stands apart from the band's older classics without any trouble. This album also gave us "The Killchain" - the most instantly appealing track in Bolt Thrower's history, as well as a perfect showcase of why the band achieved such success and became so important to the death metal scene. Closing the album is the particularly stirring "When Cannons Fade", which, beyond its exceptionally mournful guitar melody, marks the final recording of drummer Martin Kearns and, ultimately... the band itself. Time has shown that these were the last recordings made by this musician and by Bolt Thrower as a band.

It’s a rare occurrence for a band’s eighth full-length album to measure up to its classic material. In the case of Bolt Thrower, however, this is exactly what happened, and alongside Death, the quintet established itself as one of the most consistent and cohesive acts among the death metal giants when it comes to the overall quality of their discography. "Those Once Loyal" quickly makes you realise the sheer power of Bolt Thrower, while drawing you in for hours on end and proving that even an apparently well-worn style still had plenty more to offer. It's hardly surprising, then, that the eighth album might be considered the band's favourite by many - as I've already mentioned, it radiates power and freshness from start to finish. In the years that followed, the band stepped up its touring activities and attempted to write new material. However, the extensive touring gradually drained their momentum, and they were unhappy with the music they were working on for their next album, which was soon scrapped. The chances for another record were also ended by the death of drummer Martin Kearns in 2015, after which the band decided that continuing their activities made no sense. It's therefore a shame that "Those Once Loyal" turned out to be the final full-length in Bolt Thrower's catalogue, but on the other hand, few bands could have brought their discography to such a magnificent close. With eight albums in their discography, this is all the more impressive.

Rating: 10/10

As a consolation, 2016 saw the emergence of Memoriam, a band co-founded by 2/5 of the old Bolt Thrower line-up: Karl Willetts and Andy Whale. Unsurprisingly, the group continued in the vein of their original band’s signature sound. Unfortunately, they didn't maintain that same high standard; in fact, most of their records are of such a quality that, had they been released under the Bolt Thrower name, they would have actually tarnished the band’s otherwise stellar discography.